Zespół nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD)
Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (Attention Deficit Hyperactivity Disorder - ADHD) występuje na całym świecie, jest jedną z najczęstszych pediatrycznych, neurologicznych i psychiatrycznych przypadłości u dzieci Jest to zaburzenie dotykające według statystyk średnio 3-10% dzieci. Zaburzenie to dotyka częściej chłopców niż dziewczynki. Podaje się, ze stosunek chłopców do dziewczynek wynosi od 10:1 do 2,5:1. Różnice, z jakimi spotykamy się w literaturze, najprawdopodobniej związane są z brakiem właściwej diagnozy dziewcząt, u których często przeważają deficyty koncentracji uwagi nad ruchliwością. Powoduje to nie dostrzeganie ich problemów rozwojowych i nie prowadzi do stawiania diagnozy. Takie osoby nie przeszkadzają podczas zajęć, a przez otoczenie postrzegane są jako słabsze intelektualnie.
Objawy zespołu obejmują sferę intelektualną (zaburzenia koncentracji uwagi), ruchową (nadruchliwość) oraz emocjonalną (impulsywność), poważnie zaburzając funkcjonowanie dziecka w zakresie wszystkich wymienionych sfer. Ponadto objawy te powinny wystąpić przed 7 rokiem życia, ich nasilenie - być niewspółmierne do wieku i poziomu rozwoju dziecka, mieć charakter długotrwały i chroniczny, występować przynajmniej w dwóch środowiskach funkcjonowania danej osoby. Istotne jest również to, by obecności tych objawów nie dało się wytłumaczyć innym schorzeniem psychiatrycznym.
ZABURZENIA KONCENTRACJI UWAGI
- często nie jest w stanie utrzymać ciągłej i bliższej uwagi na szczegółach, lub popełnia błędy z nieuwagi
- często nie udaje się utrzymać trwałej uwagi na zadaniach, grach, zabawach
- często wydaje się, że nie słyszy tego co się do niego mówi
- często nie jest w stanie wykonać następujących po sobie instrukcji, lub skończyć pracy szkolnej, zadanej pracy lub obowiązków w miejscu pracy (ale nie z powodu przeciwstawiania się )
- często ma trudności z zorganizowaniem sobie pracy lub innych zajęć
- nie lubi, ociąga się lub unika zajęć wymagających dłuższego wysiłku umysłowego - jak nauka szkolna lub odrabianie zajęć domowych
- często gubi rzeczy niezbędne do pracy lub innych zajęć np.: zabawki, przybory szkolne, ołówki, książki, narzędzia
- łatwo rozprasza się pod wpływem zewnętrznych bodźców
- często jest zapominalskie w trakcie codziennych zajęć
NADRUCHLIWOŚĆ
- często ma nerwowe ruchy rąk lub stóp, bądź nie jest w stanie usiedzieć w miejscu, macha rękami lub nogami, wierci się na krześle
- wstaje z miejsca w czasie lekcji lub w innych sytuacjach wymagających spokojnego siedzenia
- często biega w koło lub wchodzi na meble w sytuacjach, w których nie jest to aprobowane (u nastolatków lub dorosłych może być obecne tylko uczucie niepokoju)
- często jest nadmiernie hałaśliwe w zabawie i ma trudności ze spokojnym bawieniem się
- często jest w ruchu; "biega jak nakręcone", zachowanie cechuje nadmierna aktywność ruchowa, na którą nie wpływa ani sytuacja, ani potrzeba
IMPULSYWNOŚĆ.
- często wyrywa się z odpowiedzią, zanim pytanie zostanie zadane do końca
- często nie jest w stanie poczekać na swoją kolej w grze lub sytuacji grupowej
- często przerywa lub przeszkadza innym (np. wtrąca się do rozmowy lub zabawy innych osób)
- jest nadmiernie gadatliwe
Liczba objawów konieczna do rozpoznania: ICD-10: 10 z 18 (w tym - zaburzenia koncentracji uwagi 6 z 9, nadruchliwość 3 z 5, impulsywność 1 z 4)
DSM - IV: 12 z 18 (w tym - zaburzenia koncentracji uwagi 6 z 9, nadruchliwość i impulsywność 6 z 9).